Được lăng xê dùng công nghiệp Mỹ với chi tiêu xử lý cao hơn nơi khác 1/3 nhưng bãi rác Đa Phước vẫn bốc mùi hôi thối, có tín hiệu thất thường về các chỉ số ô nhiễm không gian.
Tại cuộc họp báo Chính phủ chiều 31/8, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên & Môi trường (TN&MT) Trằn Hồng Hà đánh giá qua quan niệm lúc đầu của Sở TN&MT TP.HCM, hoạt động của toàn thể Khu liên phù hợp giải quyết rác thải Đa Phước là cỗi nguồn chính gây ra mùi hôi ở khu Nam Sài Gòn.
Trước đó, khi mùi hôi khởi đầu tiến công khu vực quận 7, Nhà Bè, phổ thông ngờ vực đã đổ dồn về khu xử lý rác to đùng này. Các chuyên gia không gian cũng đánh giá bãi rác Đa Phước nằm ở đầu hướng gió trong khoảng đại dương thổi vào nên mùi hôi rất dễ phát tán trên diện rộng.
Năm 2001, Bộ Xây dựng ban hành quyết định 17 về “Định mức dự toán chuyên ngành nghề vệ sinh môi trường thị trấn”. Đây là căn cứ để lập mưu hoạch, xây đắp đơn giá, dự toán và thanh quyết toán khối lượng công tác của chuyên ngành vệ sinh không gian đô thị, có hiệu lực ứng dụng trong cả nước.
Luật pháp bỏ ra cho công tác xử lý rác tại bãi chôn lấp với khoa học dễ chơi và công suất từ 500 tấn/ngày đến 3.000 tấn/ngày ghi rõ các loại vật liệu, khí cụ, nhân lực, máy móc với số lượng rất chi tiết. Trong đó, số hoá chất khử mùi được thống kê như sau: đất, hoá chất diệt ruồi, sumithion 50EL, EM thứ cấp, Bokashi, Permethin, Basudin 40ND, DDVP.
Yêu cầu kỹ thuật của pháp luật này là độ dày lớp rác sau khi đầm nén để phủ đất trong khoảng 2,5m đến 3m. Độ dày lớp đất phủ trên rác từ 0,5 đến 0,7 m.
Một chuyên gia về không gian chắc chắn, nếu như thực hiện đúng các đòi hỏi công nghệ cũng như bắt đầu phun hoá chất, lấp đất theo đúng quy chuẩn thì kĩ năng bốc mùi rất thấp.
Trong thỏa thuận với TP.HCM tham gia năm 2005, California Waste Solutions (CWS) nhà đầu tư 100% vốn tham gia Công ty Giải quyết Chất thải vietnam (VWS), nói rõ sẽ đảm bảo vận hành nhà máy theo đúng pháp luật của Chính phủ vietnam về bảo kê không gian. Giải quyết nước rỉ rác và khí bãi rác một phương pháp ngặt nghèo, kiểm soát an ninh nguồn nước mặt và nước ngầm. Hạn dè bỉu tối đa mùi hôi từ bãi chôn lấp rác.
Trước ký hợp đồng này trong giải trình gửi lãnh đạo TP.HCM, CWS cho biết chọn lớp che phủ hàng ngày bằng đất giả dụ không sẽ bị sạt lở như bãi Phước Hiệp 2 và không khỏa lấp được mùi hôi.
 |
| Bãi ra Đa Phước nằm đầu hướng gió Tây Nam thổi về trung tâm TP.HCM. Đồ họa: Phượng Nguyễn. |
Tuy nhiên, trong thông báo nghiên cứu khả thi của dự án xây đắp và vận hành khu liên thích hợp giải quyết chất thải rắn Đa Phước, phía nhà đầu tư California Waste Solution chỉ ghi bình thường chung hoá chất, EM…
Vài mục tiêu như NH3, H2S ở bãi rác Đa Phước có cốt truyện thất thường. Chất lượng nước mặt ở bao quanh Khu liên thích hợp có tín hiệu ô nhiễm chất hữu cơ, dinh dưỡng và sắt.
Trích kết luận của Thanh tra TP.HCM 2016
Theo ông David Dương thì sau khi rác được dầm nén đúng trật tự, VWS cho vũ trang phun xẹp chất Poshi shell (gồm có chất vôi, chất sỏi, chất xi măng và thuốc khử mùi, diệt sâu bọ được pha trộn) được phun kẹ lên bề mặt của rác, sau đó những tấm bạt hoặc tấm lót HDPE được che lấp lên để không cho mùi hôi phát tán.
Đương nhiên việc có phủ lớp đất hay không thì ông David Dương không đề cập.
Kết luận của Thanh tra TP.HCM năm 2016 cho nhân thức vài tiêu chí như NH3, H2S ở bãi rác Đa Phước có diễn biến bất thường, cần theo dõi. Chất lượng nước mặt ở bao quanh Khu liên hợp ở các kênh Rạch Chiếc, Rạch Ngã Cạy và điểm tiếp giáp ngã ba Rạch Chiếc - sông Cần Giuộc có tín hiệu ô nhiễm chất hữu cơ, dinh dưỡng và sắt.
Theo Thanh tra thì nguồn ô nhiễm này do sự lan truyền các chất ô nhiễm trong khoảng đầu nguồn đổ về. Đối với các thông số N-NO2 có sự tăng thêm bất thường tại các vị trí xung quanh bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt.
Tại biên phiên bản thoả thuận được ký ngày 21/7/2005 giữa Sở TN&MT TP.HCM với CWS, công ti cam đoan sẽ “thiết bị cho khu liên phù hợp những thiết bị mới, chuyên dùng, được đóng hộp tại Mỹ và nước ngoài. Áp dụng kĩ nghệ tiến bộ của Mỹ, phù hợp với không gian TP.HCM”.
“Dự kiến xây đắp nhà máy đóng gói phân bón với công suất 1.000 tấn/ngày, nhà máy phân loại nguyên liệu tái chế giễu công suất 500 tấn/ngày, nhưng vì tính cẩn trọng của công trình và tính thận trọng của riêng bản thân mình, công suất buộc phải giải quyết trong 3 năm đầu cho nhà máy đóng gói phân bón là 100 tấn/ngày”, thoả thuận này ghi rõ.
Theo quy định của Luật đầu cơ nước ngoài, kĩ nghệ chuyển giao hay đầu tư bằng cách công nghệ phải được Bộ Công nghệ và Công nghệ hài lòng. Tất nhiên, tại dự án Đa Phước, không có công nghiệp nào được chuyển giao.
Trước đó, trong công văn góp ý cho dự án Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước vào năm 2004, Bộ Kỹ thuật Công nghệ cũng lưu ý “phải làm cho rõ nội dung chuyển giao công nghiệp và chi tiêu cho chuyển giao công nghiệp trong dự án”.
Trong lên tiếng gửi Thủ tướng ngày 12/7/2005, Bộ Chiến lược Đầu tư cũng đánh giá: “Diện tích dự án có thể tiếp nhận 2.500-3.000 tấn/ngày, trong đó phân loại tái sinh khoảng 500 tấn/ngày; chế biến phân compost khoảng 100 tấn/ngày (3-4%); còn lại là chôn lấp, khoảng 75-80%”.
Bộ nghĩ là “công nghiệp của dự án chủ chốt là chôn lấp, khu vực vị trí lại trũng, nhân tố xử lý nước rỉ rác trong thời kỳ chôn lấp là một nội dung rất quan trọng, nhưng chưa được đề cập thoả đáng trong đại dương sơ công trình…"
Các điều nảy sinh trong công đoạn ủ compost như mùi hôi, nước rò rỉ, tác động của thời tiết… đều cần được khống giễu cợt, Bộ Ý tưởnrg & Đầu cơ kiếm được xét. Khoa học ủ có hiện đại như hạn chế diện tích xử lý, rút ngắn thời gian ủ, vận hành đơn giản, ít nguy cơ hoả hoán vị. Kĩ nghệ này chưa được thí điểm và đánh giá kết quả. Trang bị không nêu mới cũ, chủng loại cụ thể.
Kĩ nghệ của bãi rác Đa Phước chỉ đơn thuần là chôn lấp cũng là kết luận của Thanh tra TP.HCM đầu năm 2016. “Theo hợp đồng xử lý chất thải đã ký với Sở TN&MT ngày 28/2/2006, Công ty VWS kết nạp khối lượng chất thải rắn sinh hoạt sau đó tiến hành phân loại, tái chế giễu đóng hộp phân compost, tái dùng plastic, phần còn lại không sử dụng được đưa đi chôn lấp”.
“Dĩ nhiên, trong thực tế, Công ty VWS không thi hành phân loại, tái dè bỉu đóng hộp phân compost, tái dùng plastic vì TP chưa cung ứng được chất thải đã phân loại tại nguồn. Vì vậy, bây giờ lượng chất thải rắn sinh hoạt thu nhận, Công ti VWS chấp hành chôn lấp cục bộ”, kết luận của Thanh tra TP.HCM khẳng định.
 |
| Lớp phủ được nén chặt bằng các khối bê tông tròn với mật độ khá dày. Dĩ nhiên phổ thông đoạn chân rìa trong bãi rác Đa Phước có những tấm bạt đã thủng, hở lượng lớn rác thải. Ảnh: Tiến Tuấn. |
Ngay tại Mỹ, nơi CWS hoạt động từ 1991 và được xếp hạng 37 theo bảng xếp hạng 100 tổ chức kinh doanh bậc nhất trong ngành giải quyết chất thải của Mỹ do báo chí Waste Age đánh giá, tổ chức kinh doanh này cũng không có thương hiệu nào trong việc thu lượm rác thải quy mô lớn.
Hoạt động của CWS dồn vào một chỗ ở 2 ngành, đều gắn với rác tái giễu cợt: quản lý, thu lượm rác tái chế nhạo và buôn bán vật liệu tái chế giễu.
Đi về Việt Nam với công trình lớn ở Đa Phước, CWS đã làm cho dày biển sơ trải nghiệm giải quyết rác thải của bản thân, với việc dịch vụ hơn 3 triệu hộ gia đình trên toàn nhân loại. Thay vì khai thác điểm mạnh lâu năm tại Mỹ về thu gom và giải quyết rác tái chế nhạo, CWS cam đoan xây dựng bãi chôn lấp, nhà máy phân loại rác và nhà máy đóng hộp phân compost, nhờ đó hưởng giá rác cao hơn các công ty khác vào thời gian đó.
Đáng tiếc, như ông David Dương thừa nhận trong mua bán với Zing.vn, “cho đến nay, 2 nhà máy vẫn nằm trùm mền”. Trong khi đó, cư dân và chính quyền TP.HCM đã và đang trả phí cao cho “kĩ nghệ hiện đại của Mỹ”, thực chất mới dừng ở chôn lấp.
Ngày 3/9, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có ý kiến chỉ huy UBND TP HCM làm cho rõ nguyên do gây ô nhiễm không khí tại quận 7, quận Nhà Bè, Bình Chánh và Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, cùng lúc có phương thức khắc phục trạng thái này.
Lúc trước, liên tiếp từ ngày 23/8, Zing.Việt Nam đã có rộng rãi bài viết đề đạt trạng thái người dân phía nam TP.HCM phải chịu đựng mùi hôi thối. Người địa phương "tố" mùi hôi này xuất phát trong khoảng Khu Xử lý chất thải Đa Phước, thị xã Bình Chánh, TP.HCM. Trên Zing.Việt Nam, các chuyên gia không gian cũng đặt vấn đề quy hoạch bãi rác ở đầu hướng gió làm mùi hôi lan rộng.
Chọn Đa Phước xử lý rác, TP HCM phao phí triệu đô laGiá xử lý một tấn rác của Đa Phước cao hơn khoảng 3 USD so với đơn vị khác. Mỗi năm ngân sách TP HCM phải trả thêm hơn 3 triệu đô la Mỹ để Đa Phước giải quyết hơn 1 triệu tấn rác. |
|
Video Bãi rác Đa Phước hoạt động thế nào?Bãi rác Đa Phước quảng cáo là áp dụng công nghệ phân loại tân tiến của Mỹ nhưng thực tiễn là chôn lấp vì người địa phương TP HCM không phân loại rác tại nguồn. |
Tham khảo thêm: Máy bơm nước giá rẻ
0 nhận xét: